در یک سینی کابل با عرض مفید 200 میلیمتر، اگر قطر خارجی هر کابل 10 میلیمتر باشد، از نظر ابعادی 20 کابل در یک ردیف و چسبیده به هم جا میگیرد. اگر طرح پروژه بین هر دو کابل 5 میلیمتر فاصله بخواهد، در همان سینی فقط 13 کابل جا میگیرد. عرض سینی و قطر کابلها در هر دو حالت یکسان است؛ تفاوت 7 کابلی از فضای بین روکشها میآید.
پس برای پاسخ به سؤال «داخل سینی کابل چندتا سیم جا میگیره؟» ابتدا باید عرض مفید، قطر خارجی کابلها و آرایش نصب را بدانید. بعد از محاسبه تعداد، دو موضوع را جداگانه کنترل کنید: آیا کابلها در این آرایش میتوانند جریان موردنیاز مدار را عبور دهند؟ آیا سینی و ساپورتها وزن آنها را در دهانه نصب تحمل میکنند؟
برای محاسبه تعداد کابل به چه اطلاعاتی نیاز داریم؟
| اطلاعات موردنیاز | از کجا به دست میآید؟ | چه اثری روی نتیجه دارد؟ |
|---|---|---|
| تعداد کابلهای عبوری از هر بخش | فهرست کابلها و نقشه انشعابها | قبل و بعد از یک سهراهی ممکن است تعداد کابلها متفاوت باشد. |
| قطر خارجی هر کابل | دیتاشیت همان مدل کابل | مشخص میکند هر کابل با احتساب روکش چقدر از عرض کف را میگیرد. |
| عرض داخلی قابلاستفاده | نقشه ابعادی سینی یا اندازهگیری مسیر موجود | مبنای محاسبه فضای واقعی بین لبهها یا دو طرف جداکننده است. |
| آرایش و فاصله بین کابلها | طرح برق و ضوابط نصب پروژه | مشخص میکند کابلها در یک ردیف، با فاصله یا با آرایش دیگری نصب میشوند. |
| وزن هر متر کابل و فاصله تکیهگاهها | دیتاشیت کابل، نقشه نصب و جدول بارگذاری سینی | برای کنترل بار وارد بر سینی به کار میرود. |
| تعداد و قطر کابلهای آینده | برنامه توسعه پروژه | نشان میدهد چه مقدار عرض باید برای توسعه خالی بماند. |
قطر خارجی کابل را با سطح مقطع هادی اشتباه نگیرید. برای مثال، در مشخصه 3×2.5، عدد 2.5 سطح مقطع هر هادی بر حسب میلیمتر مربع است. نمیتوانید این عدد را بهعنوان قطر کابل وارد فرمول کنید. برای محاسبه عرض اشغالشده، این کابل سهرشتهای را یک کابل بشمارید و قطر بیرونی آن را از دیتاشیت همان محصول بخوانید. در راهنمای طراحی سینی کابل Eaton نیز روش انتخاب عرض با توجه به نوع کابل، ابعاد خارجی و آرایش نصب توضیح داده شده است.
چگونه تعداد کابل قابل نصب روی سینی کابل را محاسبه کنیم؟
1. محاسبه برای کابلهای همقطر در یک ردیف
ابتدا از عرض داخلی سینی، فضای رزرو، حریم کناری موردنیاز و سهم بخشهای دیگر را کم کنید. عرض باقیمانده را W، قطر خارجی هر کابل را D و فاصله آزاد بین روکش دو کابل مجاور را S بنامید. هر سه اندازه را به میلیمتر وارد کنید .
نتیجه را به عدد صحیح پایینتر گرد کنید. دلیل اضافه شدن S به صورت کسر این است که فاصله فقط بین کابلها قرار میگیرد. مثلاً یک ردیف 13 کابلی، 12 فاصله داخلی دارد. اگر دو طرف ردیف هم حریم لازم است، آن را از ابتدا از W کم کنید.
مثال: عرض در دسترس 200 میلیمتر، قطر کابل 10 میلیمتر و فاصله فرضی 5 میلیمتر است. برای کنترل نتیجه کافی است ببینیم کابل سیزدهم و چهاردهم هرکدام چقدر جا میخواهند.
| تعداد کابل | عرض کابلها | مجموع فاصلهها | عرض موردنیاز |
|---|---|---|---|
| 13 کابل | 13 × 10 = 130 | 12 × 5 = 60 | 190 میلیمتر |
| 14 کابل | 14 × 10 = 140 | 13 × 5 = 65 | 205 میلیمتر |
در این مثال 13 کابل جا میگیرد و 10 میلیمتر از کف خالی میماند. کابل بعدی برای قطر خودش و یک فاصله جدید، مجموعاً 15 میلیمتر فضا میخواهد. عدد 5 میلیمتر در این مثال صرفاً فرض محاسبه است؛ برای پروژه، فاصله تعیینشده در طرح مدار را وارد کنید.
2. محاسبه برای کابلهایی با قطر متفاوت
اگر روی یک مسیر چند سایز کابل دارید، تعداد هر گروه را در قطر خارجی همان گروه ضرب کنید. سپس عرض گروهها و فاصلههای لازم را با هم جمع کنید. این روش بهخصوص زمانی کاربرد دارد که میخواهید بدانید آیا یک کابل جدید در مسیر موجود جا میشود یا باید عرض سینی تغییر کند.
فرض کنید در یک مسیر، 6 کابل با قطر 12 میلیمتر و 4 کابل با قطر 18 میلیمتر دارید. در این مثال، هر 10 کابل در یک ردیف قرار میگیرند و فاصله فرضی بین دو کابل مجاور 4 میلیمتر است.
| بخش محاسبه | محاسبه | عرض اشغالشده |
|---|---|---|
| 6 کابل گروه اول | 6 × 12 | 72 میلیمتر |
| 4 کابل گروه دوم | 4 × 18 | 72 میلیمتر |
| 9 فاصله بین 10 کابل | 9 × 4 | 36 میلیمتر |
| مجموع | 72 + 72 + 36 | 180 میلیمتر |
در عرض مفید 200 میلیمتر، 20 میلیمتر فضا باقی میماند. حالا اگر بخواهید یک کابل 18 میلیمتری دیگر به انتهای ردیف اضافه کنید، همراه با فاصله لازم به 22 میلیمتر جا نیاز دارید. یعنی مسیر با وجود 20 میلیمتر فضای خالی، برای توسعه پیشبینیشده 2 میلیمتر کم دارد. وقتی تعداد و قطر کابلهای آینده مشخص است، فضای توسعه را هم به همین روش حساب کنید.
داخل هر سایز سینی کابل چندتا سیم جا میگیره؟
جدول زیر تعداد کابلهای قابلچیدمان را در عرضهای 10 تا 60 سانت نشان میدهد. هر ستون یک مثال مستقل برای کابلهای گرد و همقطر در یک ردیف است. فرض کردهایم عرض داخلی قابلاستفاده با عرض اسمی برابر است و جداکننده، حریم کناری یا رزرو توسعه نداریم. برای مسیر واقعی، عرض مفید مدل انتخابی و فاصله مندرج در طرح را ملاک قرار دهید.
| عرض سینی | قطر 10 میلیمتر، چسبیده | قطر 10 میلیمتر، با فاصله 5 میلیمتر | قطر 20 میلیمتر، با فاصله 5 میلیمتر |
|---|---|---|---|
| سینی کابل عرض 10 سانت | 10 کابل | 7 کابل | 4 کابل |
| سینی کابل عرض 20 سانت | 20 کابل | 13 کابل | 8 کابل |
| سینی کابل عرض 30 سانت | 30 کابل | 20 کابل | 12 کابل |
| سینی کابل عرض 40 سانت | 40 کابل | 27 کابل | 16 کابل |
| سینی کابل عرض 50 سانت | 50 کابل | 33 کابل | 20 کابل |
| سینی کابل عرض 60 سانت | 60 کابل | 40 کابل | 24 کابل |
نمونه استفاده از جدول: در سینی 30 سانتی، با قطر 10 و فاصله 5 میلیمتر، 20 کابل در یک ردیف جا میگیرد. اگر 60 میلیمتر از عرض را برای توسعه کنار بگذارید، عرض قابل تخصیص به کابلهای فعلی 240 میلیمتر میشود. با همان قطر و فاصله، ظرفیت فعلی به 16 کابل میرسد. اگر مسیر جداکننده دارد، عرض آزاد هر طرف را جداگانه وارد فرمول کنید.
چه زمانی باید سطح اشغال کابلها را محاسبه کنیم؟
برای چیدمان تکلایه، جمع قطرها و فاصلهها مستقیماً عرض لازم را نشان میدهد. در بعضی آرایشها، ضابطه طراحی مجموع سطح مقطع خارجی کابلها را محدود میکند. در این حالت برای هر کابل گرد با قطر خارجی D، ابتدا سطح مقطع بیرونی آن را حساب کنید:
برای نمونه، سطح اشغال کابل گردی با قطر 10 میلیمتر حدود 78.5 میلیمتر مربع است. برای کابل با قطر 20 میلیمتر، این مقدار حدود 314 میلیمتر مربع میشود. یعنی دو برابر شدن قطر، سطح اشغال را چهار برابر میکند. در مسیر ترکیبی، سطح هر گروه را جداگانه در تعداد آن ضرب کنید و مجموع را با سطح مجاز مندرج در ضابطه همان آرایش بسنجید.
ضرب عرض کف در ارتفاع لبه، مساحت مستطیل داخلی سینی را به شما میدهد. تقسیم مستقیم این مساحت بر مساحت یک کابل میتواند تعداد را بیشبرآورد کند، چون بین کابلهای گرد فضای خالی میماند و محدودیتهای چیدمان و دفع گرما نیز باید رعایت شود. اگر در پروژه آرایش تکلایه تعیین شده، بلندتر کردن لبه بهتنهایی تعداد کابل قابلچیدمان را افزایش نمیدهد.
چه تعداد کابل روی سینی کابل نصب میشه و چه زمانی باید تعداد را کاهش داد؟
وقتی چند مدار قدرت همزمان زیر بار میروند
ممکن است کابلها روی کف جا بگیرند، اما پس از درنظرگرفتن دمای محیط و اثر گروهبندی، جریان مجاز یکی از مدارها از جریان موردنیاز آن کمتر شود. هنگام مقایسه سینی کابل پانچ دار و سینی کابل بدون پانچ، جدول حرارتی را بر اساس نوع کف، تعداد مدارها و آرایش واقعی بخوانید. راهنمای تأسیسات الکتریکی اشنایدر الکتریک اثر روش نصب و گروهبندی را با جدولهای جداگانه توضیح میدهد. اگر جریان مجاز کافی نباشد، طراح میتواند فاصله کابلها، آرایش مدارها یا تعداد مسیرها را تغییر دهد.
وقتی وزن کابلها به ظرفیت باربری سینی نزدیک است
برای کنترل وزن، تعداد کابلهای هر گروه را در وزن یک متر از همان کابل ضرب کنید. فرض کنید در مثال 10 کابلی بالا، وزن کابلهای گروه اول 0.20 و گروه دوم 0.45 کیلوگرم بر متر باشد. بار خطی کابلها میشود:
این 3 کیلوگرم بر متر را با بار مجاز همان مدل سینی در فاصله واقعی بین دو ساپورت تطبیق دهید. اگر سازنده در جدول بارگذاری، وزن درپوش یا متعلقات را جداگانه منظور میکند، آنها را هم طبق همان جدول به حساب بیاورید. برای مقایسه انواع سینی کابل، بار مجاز هر محصول را در دهانه نصب یکسان بخوانید.
وقتی مسیر در زانو، انشعاب یا ورودی تابلو باریکتر میشود
گاهی در شاخه مستقیم فضای کافی دارید، اما نزدیک تابلو چند مسیر به هم میرسند و تعداد کابلها در یک مقطع بیشتر میشود. محاسبه را برای هر بخش بین دو انشعاب انجام دهید. در زانو نیز علاوه بر عرض آزاد، حداقل شعاع خمش کابل را از دیتاشیت آن بررسی کنید. ممکن است کابل قطور در شاخه مستقیم جا بگیرد، اما برای تغییر جهت به زانویی با شعاع بزرگتر نیاز داشته باشد.
آیا جنس سینی روی تعداد کابل اثر دارد؟
اگر عرض مفید، قطر کابلها و آرایش یکسان باشد، تعداد قابلچیدمان در یک ردیف هم یکسان است. مثلاً هنگام انتخاب بین سینی کابل گالوانیزه گرم و سینی کابل گالوانیزه سرد، انتخاب پوشش را با توجه به محیط نصب انجام دهید و برای محاسبه تعداد، عرض داخلی مدل موردنظر را از نقشه محصول بردارید.
همین موضوع برای سینی کابل استیل و سینی کابل آلومینیومی هم صدق میکند. اگر در مرحله خرید جنس سینی تغییر کرد، حتی با ثابت ماندن عرض، جدول بارگذاری محصول جایگزین را بررسی کنید. به این ترتیب مشخص میشود آیا میتوانید فاصله ساپورتهای قبلی را برای وزن کابلهای پروژه حفظ کنید.
پرسشهای متداول
از کجا بفهمیم داخل سینی کابل چندتا سیم جا میگیره اگر مسیر از قبل اجرا شده باشد؟
در طول مسیری که کابل جدید طی میکند، باریکترین عرض آزاد پیوسته را پیدا کنید. مثلاً دو فضای جدا از هم که هرکدام 8 میلیمتر عرض دارند، برای عبور یک کابل با قطر 14 میلیمتر کافی نیستند. بعد از اندازهگیری، قطر کابل جدید و فاصله لازم از کابل کناری را با عرض آزاد مقایسه کنید. برای مدار قدرت، اثر اضافه شدن کابل بر جریان مجاز و بار مکانیکی مسیر را هم بررسی کنید.
داخل سینی کابل چندتا سیم میشه گذاشت اگر کابلها چندرشتهای باشند؟
برای محاسبه فضای اشغالشده، هر کابل را با روکش بیرونی خودش بشمارید. برای مثال، 4 کابل پنجرشتهای با قطر خارجی 16 میلیمتر، در یک ردیف چسبیده 4 × 16 = 64 میلیمتر عرض میگیرند. اگر منظورتان سیمها یا هادیهای مجزاست، ابتدا باید نوع هادی و مجاز بودن آرایش نصب آن روی سینی مشخص شود.
اگر در دیتاشیت وزن کابل به کیلوگرم بر کیلومتر نوشته شده باشد، چطور از آن استفاده کنیم؟
عدد را بر 1000 تقسیم کنید تا وزن یک متر به دست بیاید. مثلاً کابلی با وزن 450 kg/km در هر متر 0.45 kg وزن دارد. اگر 8 کابل از همین مدل از یک مقطع عبور کنند، سهم آنها از بار خطی سینی 8 × 0.45 = 3.6 kg/m است. با همین تبدیل میتوانید وزن کابلها را با جدولی که سازنده سینی بر حسب کیلوگرم بر متر ارائه کرده مقایسه کنید.
برای استعلام از سینی سازه، تعداد، قطر خارجی و وزن هر متر کابل را برای پرتراکمترین بخش مسیر آماده کنید. همراه این فهرست، فاصله ساپورتها و فضای لازم برای جداکننده یا توسعه آینده را هم اعلام کنید. آنوقت میتوانید مدل پیشنهادی را با دو عدد قابل بررسی بسنجید: عرض مفید موردنیاز برای چیدمان و بار مجاز سینی در دهانه واقعی نصب.



